(.pdf 73,0 kB)
 Nić RNA  Enzym odwrotna transkryptaza  Enzym integraza  Struktury lipidowe,  Białka.  Rdzeń zbudowany z białka  Otoczka rdzenia |
|
|
Uznaje się, że pierwszy wyizolował wirus HIV w 1983 r.
zespół L. Montagniera pracujący w Instytucie Pasteura. W roku 1984
wirus został wyizolowany przez zespół R.Galio w USA. Wyizolowane wirusy
były identyczne i w końcu zostały nazwane HIV. W 1986 roku we Francji
wyizolowano drugi typ wirusa (HIV-2), u pacjenta chorego na AIDS i leczącego
się w Europie. HIV-2 jest bardziej podobny do wirusów zachodnioafrykańskich
małp (SIV), niż do HIV-1. Co najmniej 28 milionów ludzi na świecie zmarło na AIDS - wirus HIV do tego stopnia niszczy układ immunologiczny, że nawet zwykłe infekcje zaczynają zagrażać życiu osoby zakażonej. Choć od zidentyfikowania HIV minęło ponad 20 lat, do tej pory nie wynaleziono szczepionki przeciw wirusowi ani lekarstwa na AIDS. Jednak nowa generacja leków radykalnie przedłuża życie zakażonym. HIV (ang. Human Immunodeficiency Virus) - Ludzki Wirus Niedoboru Immunologicznego - atakuje układ immunologiczny, który chroni organizm przed infekcjami. Celem wirusowego ataku jest określony typ białych krwinek zwanych komórkami CD4. HIV opanowuje komórkę, umieszcza własne geny w jej DNA i wykorzystuje ją do produkcji dalszych wirusowych cząsteczek. Te z kolei zakażają inne komórki. Z czasem, komórki CD4, w których zagnieździł się wirus, umierają, chociaż naukowcy nie wiedzą dokładnie jak. Zdolność organizmu do zwalczania chorób słabnie w miarę ubywania komórek CD4. Kiedy liczba tych komórek osiąga punkt krytyczny, lekarze stwierdzają u pacjenta AIDS - zespół nabytego niedoboru (upośledzenia) odporności. HIV to szczególny rodzaj wirusa - tak zwany retrowirus. Choć retrowirusy są mniej skomplikowane od zwykłych wirusów, na ogół trudniej je zwalczyć. Ich geny wnikają do DNA zaatakowanych komórek i w konsekwencji wszystkie nowe komórki wyprodukowane przez tę zakażoną również zawierają geny wirusa. "Otoczka" cząsteczki wirusa HIV jest zbudowana z takiego samego materiału jak niektóre komórki ludzkiego organizmu. System immunologiczny ma zatem trudności z odróżnianiem cząsteczek wirusa od zdrowych komórek.
Drogi Zakażenia Do zakażenia HIV dochodzi w wyniku kontaktu człowieka z każdym płynem ustrojowym, - takim np. jak krew, nasienie czy wydzielina pochwowa - w którym znajdują się zainfekowane wirusem komórki lub jest obecne zakażone wirusami osocze. Szczególnie niebezpieczny jest kontakt z krwią, bowiem w niej jest największe stężenie czynnika zakaźnego. W dniu dzisiejszym, globalnie, najczęstszą przyczyną zakażenia HIV są kontakty heteroseksualne. Problem HIV/AIDS przestał być domeną narkomanów i gejów. Stuprocentowym zabezpieczeniem przed zakażeniem drogą kontaktów seksualnych jest abstynencja płciowa lub wzajemna wierność obojga zdrowych partnerów. Podstawą metodą zabezpieczenia przed zakażeniem podczas przypadkowych kontaktów płciowych jest używanie prezerwatyw z lateksu, które nie przepuszczają cząsteczek HIV. Kondomy używane regularnie i we właściwy sposób jedynie znacznie zmniejszają ryzyko zakażenia, ale nie zabezpieczają w 100%. Żaden środek antykoncepcyjny nie zabija wirusa. Możliwe są także zakażenia przez transfuzję krwi osoby zakażonej osobie zdrowej (obecnie wyjątkowo rzadkie przypadki, ze względu na badania dawców). Zdarza się, że matka seropozytywna (HIV+) zakaża wirusem swoje nienarodzone dziecko, wirusa można też przekazać w czasie karmienia swoim mlekiem. Narkomani korzystający ze strzykawek mogą zmniejszyć ryzyko zakażenia nie używając tych samych igieł i strzykawek, co inni. Należy pamiętać, że źródłem zakażenia mogą być również zainfekowane narzędzia stosowane do tatuażu i piercingu, jak również wspólne, z osobą zakażoną, używanie golarek i depilatorów. Mity i Fakty Nie stwierdzono zakażenia się przez pocałunki (nawet te "głębokie"), choć teoretycznie jest to możliwe, kiedy HIV obecny zarówno we krwi, jak i ślinie dotrze do krwiobiegu innej osoby w przypadku skaleczenia wewnątrz ust lub na wargach. Odnotowano niewiele przypadków przeniesienia zakażenia HIV przez stosunek oralny. Stopień ryzyka wzrasta, gdy zakażona sperma (wraz z płynem około-nasiennym) lub wydzieliną pochwową znajdą się w ustach partnera. I w tym przypadku, podobnie jak przy głębokim pocałunku, pęknięcia lub nawet małe ranki na narządach płciowych, wewnątrz ust, czy na wargach mogą być drogą przeniknięcia wirusa. W klimacie Polski nie ma możliwości zakażenia przez owady ssąco-kłujące (komary, kleszcze etc.), ale w Afryce żyje mucha zwana bolimuszką, która posiada zdolność przenoszenia HIV. Życie pod jednym dachem, przy zachowaniu elementarnych zasad higieny, nie niesie za sobą ryzyka zakażenia. Nie grozi zakażeniem HIV używanie wspólnie z osobą seropozytywną samej pościeli, naczyń i sztućców, korzystanie z tej samej toalety, czy pływanie w tym samym basenie. Nie można zakazić się też przebywając w towarzystwie osoby kichającej i kaszlącej oraz przypadkowe kontakty z osobą zakażoną w miejscach publicznych.
Podejmując decyzje o wykonaniu testu, nie powinniśmy sugerować się nie tyle objawami zakażenia, ile przede wszystkim ryzykownymi kontaktami jakie mieliśmy.
RODZAJE TESTÓW
Aktualnie w PKD Gdańsk wykorzystuje się testy IV generacji HIV DUO QUICK firmy
Biomerieux. Przyjęto ogólnopolski standard testowania. Badanie jest wiarygodne po
okresie 3 m-cy od zakażenia, w sytuacjach szczególnych testy wykonuje się wcześniej,
nawet 2 tygodnie od ekspozycji (nie wcześniej jednak niż 14 dni).
Adresy Punktów Bezpłatnego i
Anonimowego Wykonywania Testów na HIV |
|
|
|
AIDS (ang. Aquired Immunodeficiency syndrome) oznacza Zespół
Nabytego Niedoboru Immunologicznego. Jest to schorzenie układu immunologicznego
spowodowane zakażeniem retrovirusem HIV.AIDS charakteryzuje się niedoborami
immunologicznymi typu komórkowego, w wyniku których dochodzi do rozwijania się
zakażeń wywołanych drobnoustrojami, które w warunkach normalnych nie są patogenne,
do powstawania nowotworów, oraz do pojawiania się rozmaitych defektów i zaburzeń
neurologicznych.
Rozwój HIV/AIDS  Mniej więcej połowa ludzi zaatakowanych przez HIV ma objawy podobne do grypy w ciągu pierwszych 2 do 4 tygodni od momentu zakażenia. Skarżą się na gorączkę, zmęczenie, wysypkę, obolałe stawy, bóle głowy i powiększone węzły chłonne. Powyższy wykres pokazuje przebieg typowego zakażenia wirusem. Liczba komórek CD4 odpowiada liczbie komórek CD4 na milimetr sześcienny krwi. Liczba ta zmniejsza się w miarę rozwoju wirusa. Zdrowy układ immunologiczny ma 600 - 1200 komórek na milimetr sześcienny krwi. Jeśli liczba ta spada do 200, wtedy, zdaniem lekarzy, zaczyna się choroba AIDS. "Ładunek wirusa" (wiremia) to liczba wirusowych cząsteczek na mililitr krwi. Na początku osiąga ona wysoki poziom, gdy wirus w szybkim tempie powiela się we krwi. Niektórzy ludzie zakażeni HIV mogą dostać AIDS dopiero po kilku latach. Przez te kilka pierwszych lat są zdrowi i nie mają żadnych zewnętrznych objawów. U innych z kolei może wystąpić utrata wagi, gorączka, nadmierna potliwość, kandydoza, wysypka i krótkotrwała utrata pamięci. Kiedy układ immunologiczny zostaje uszkodzony, traci zdolność zwalczania chorób i infekcje mogą zagrażać życiu zakażonego. Osoby seropozytywne są bardziej narażone na takie choroby jak gruźlica, malaria, zapalenie płuc i półpasiec. Ich odporność spada w miarę ubywania komórek CD4. Zaatakowani przez HIV są również bardziej narażeni na tak zwane "infekcje oportunistyczne" spowodowane przez zwykłe bakterie, grzyby i pasożyty. Zdrowy organizm potrafi je zwalczyć, ale u ludzi, których układ immunologiczny jest osłabiony, te infekcje mogą wywoływać choroby, a w szczególnych przypadkach powodować śmierć. Niektóre infekcje pojawiają się przy wyższej liczbie CD4 niż inne. Większość jednak uaktywnia się, kiedy liczba CD4 spada poniżej 200. W tym momencie zaczyna się AIDS. W warunkach pełnej opieki lekarskiej pacjenci mogą przyjmować preparaty, które leczą część infekcji i chronią przed nimi organizm. Wywołują one jednak różnorakie skutki uboczne. Kandydoza i herpes Kandydoza to infekcja wywołana przez grzyby, która zazwyczaj atakuje jamę ustną, gardło lub pochwę. Wirus herpes simplex może atakować twarz, jamę ustną lub genitalia powodując opryszczkę . Oba typy infekcji są spotykane dość często, ale u ludzi zakażonych HIV pojawiają się dużo częściej. Mogą one zaatakować nawet osoby, które mają stosunkowo wysoką liczbę komórek CD4. Objawy: Kandydoza - białawy nalot i grudki, suche usta, trudności z przełykaniem. Herpes - bolesna opryszczka. Gruźlica Gruźlica jest w skali globalnej główną przyczyną śmierci chorych na AIDS. W wielu państwach epidemia HIV towarzyszy epidemii gruźlicy. Bakterie gruźlicy są przenoszone przez wiele osób, ale tylko u niektórych wywołują chorobę. U zakażonych wirusem HIV prawdopodobieństwo nabawienia się gruźlicy jest 30 razy większe niż u tych, którzy nie mają wirusa. Gruźlica atakuje najpierw płuca, ale potem może się przenieść na węzły chłonne i mózg. Może wystąpić przy jakiejkolwiek liczbie komórek CD4. Objawy: Uporczywy kaszel, bóle klatki piersiowej, plucie krwią, zmęczenie, chudnięcie, gorączka, nocna potliwość. Rak układu immunologicznego Mięsak Kaposiego to rakowa choroba, która często atakuje mężczyzn zakażonych HIV. Powoduje ona fioletowo podbarwione zmiany na skórze lub błonie śluzowej. Może również zaatakować jamę ustną, węzły chłonne, układ żołądkowo-jelitowy i płuca - w tym ostatnim przypadku kończy się śmiercią. Mięsak Kaposiego występuje u osób, u których liczba CD4 spadła poniżej 250. Przebieg choroby jest tym cięższy, im większy ubytek CD4. Objawy: Uszkodzenia skóry, zadyszka - jeśli mięsak występuje w płucach, krwawienia - jeśli zaatakował układ żołądkowo - jelitowy. Osoby zaatakowane przez HIV są takż bardziej podatne na inną z chorób rakowych układu immunologicznego - chłoniaki nieziarniczne. Chłoniaki mogą atakować różne części ciała, w tym rdzeń kręgowy i mózg. Zgon może nastąpić w ciągu roku. Leczenie polega zazwyczaj na stosowaniu chemioterapii. Chłoniaki mogą wystąpić przy jakiejkolwiek liczbie komórek CD4. Objawy: Powiększone węzły chłonne, gorączka, pocenie się w nocy i chudnięcie. Zapalenie płuc Pneumocystozowe zapalenie płuc należy do tak zwanych infekcji oportunistycznych. Zazwyczaj zaatakowane są płuca, ale choroba może się też pojawić w węzłach chłonnych, śledzionie, wątrobie i szpiku kostnym. Zapalenie płuc było dotychczas główną przyczyną śmierci osób zakażonych HIV, ale teraz może być kontrolowane przy pomocy leków. Na chorobę najczęściej zapadają osoby, u których liczba komórek CD4 spadła do poniżej 200. Objawy: Gorączka, suchy kaszel, ucisk w klatce piersiowej, trudności w oddychaniu. Infekcje mózgu Osoby zakażone wirusem HIV są również podatne na dwie infekcje mózgu. Toksoplazmoza, wywołana przez pasożyta przenoszonego przez zwierzęta, może spowodować uszkodzenia mózgu. Cryptococcus - grzyb żyjący w ziemi - najczęściej powoduje zapalenie opon mózgowych, infekcję tkanki nabłonkowej rdzenia kręgowego i mózgu, która może spowodować śpiączkę i śmierć. Te infekcje najczęściej atakują osoby, u których liczba komórek CD4 spadła do poniżej 100. Objawy: Bóle głowy, gorączka, zaburzenia wzroku, mowy, mdłości i wymioty. Słabość po jednej stronie ciała, trudności w mówieniu i chodzeniu (toksoplazmoza), sztywny kark (zapalenie opon mózgowych). Infekcje jelit Rozsiana mykobakterioza: Infekcja wywołana przez bakterie żyjące w wodzie, kurzu, ziemi i odchodach ptaków. Atakuje nabłonek jelitowy a z czasem może się przenieść do krwi i do całego organizmu. Rozsiana mykobakterioza najczęściej atakuje osoby, u których liczba komórek CD4 spadła do poniżej 75. Objawy: Skurcze żołądka, mdłości i wymioty, potem - gorączka, nocne pocenie się, brak apetytu, chudnięcie, zmęczenie, biegunka. Ryzyko utraty wzroku Rozsiana choroba cytomegalowirusowa - infekcja mająca związek z wirusem herpes. U osób zakażonych HIV najczęściej wywołuje zapalenie siatkówki - obumieranie komórek na siatkówce z tyłu oka. Nieleczona choroba prowadzi do ślepoty. Rozsianą chorobę cytomegalowirusową można kontrolować przy pomocy leków. Wirus może też zaatakować inne części organizmu. Rzadko jednak atakuje ludzi, którzy mają ponad 100 komórek CD4. Najczęściej występuje u osób, u których liczba CD4 spadła do poniżej 50. Objawy: Zapalenie siatkówki - problemy ze wzrokiem takie jak: przesuwające się czarne plamki, zaburzenia wzroku i ślepe plamki. 
Od początku epidemii HIV wynaleziono szereg leków, które znacznie przedłużają życie osób seropozytywnych. Preparaty, które hamują replikację wirusa, mogą opóźnić AIDS poprzez zwalnianie tempa ubytku komórek CD4. Preparaty te nie mogą jednak całkowicie wyleczyć choroby. Stosuje się cztery główne typy leków na różnych etapach cyklu rozwoju HIV: |
 Inhibitory fuzji: Wiążą białko otoczkowe wirusa i w ten sposób powstrzymują go przed przyczepieniem się i wejściem do komórki CD4. Do tej pory tylko jeden preparat, Fuezon, trafił na rynek.  Nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy: Hamują replikację genów wirusa. Nukleozydy to jakby "klocki" genów. Leki zakłócają proces replikacji, ponieważ dostarczają wadliwe wersje "klocków".  Nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy: Również hamują replikację. Zakłócają powielanie genów wirusa przyczepiając się do enzymu, który kontroluje proces replikacji, zwanego "odwrotną transkryptazą".  Inhibitory proteazy: Te leki wiążą inny enzym, proteazę, który odgrywa kluczową rolę w gromadzeniu nowych cząsteczek wirusa. |
|
|
Chorzy powinni zażywać kombinację preparatów antyretrowirusowych.
Zazwyczaj podaje się jednocześnie trzy różne leki z co najmniej dwóch różnych grup
preparatów. Ponieważ wirus ulega mutacji, niektóre jego odmiany uodporniają się
na leki. Dzięki stosowaniu kilku preparatów zwiększają się szanse na
kontrolowanie wirusa. Niektórzy ludzie zakażają się dzisiaj odmianami wirusa,
które od razu są odporne na odziaływanie poszczególnych leków.
Jak widać podstawą terapii w AIDS jest leczenie antyretrowirusowe, skierowane przeciwko wirusowi HIV. Na razie całkowite wyeliminowanie wirusa z organizmu i pełne wyleczenie AIDS nie jest możliwe. Najważniejsza w walce z AIDS jest profilaktyka. |
